Badania przemysłowe

 


W trakcie badań przemysłowych planowanych było 7 zadań. Zainteresowanie było koncentrowane na controllingu opartym na nowych możliwościach wizualizacji zagadnień finansowych. Zaplanowano  następujące zadania w zakresie badań przemysłowych:

  1. Badanie modeli matematycznych i algorytmów wzorców controlingowych
     Postęp technologii informacyjnych pozwala na zastosowanie w praktyce często zapomnianych algorytmów i równań matematycznych. Zagadnienia controllingowe są dość obszernie przedstawione w literaturze akademickiej. Jednak przeważa opisowe podejście
    i operowanie wybranymi przykładami. Jedno z klasycznych zadań controllingu jakim jest dekompozycja zmian zysku w oparciu o metodę budżetu elastycznego wyjaśniane jest na ogół poprzez opisowy wywód z pominięciem całościowego modelu matematycznego. Przyczyną takiego stanu rzeczy może być brak standardu notacji matematycznej oraz słaba wizualizacja dość złożonych zależności ekonomicznych. Zadanie badawcze będzie polegało na zaproponowaniu jednolitej notacji matematycznej opisującej wybrane wzorce controllingowe.
  2. Badanie metod wizualizacji narzędzi controllingowych 
    Rozwój nowoczesnych technologii informatycznych niesie ze sobą wspaniałe możliwości prezentacji graficznej zagadnień biznesowych. Członkowie zespołu badawczego są autorami opracowania dotyczącego mappingu w przekazie wiedzy. Mind mapy i concept mapy znalazły już zastosowanie w biznesie. Istnieje jednak obok mappingu kilkadziesiąt innych koncepcji wizualizacji zagadnień biznesowych, które wymagają weryfikacji pod kątem możliwości przyswajania ich przez menedżerów biznesowych. Można wstępnie przyjąć, że badania będą prowadzone w takich płaszczyznach graficznej prezentacji problemów biznesowych jak wizualizacja danych, przepływu informacji, koncepcji, wizji strategicznych, wiedzy. W czasie badań zostanie dokonany wybór metod i najlepszych narzędzi informatycznych przydatnych do prezentacji problemów rachunkowości zarządczej.
    Podział narzędzi controllingowych w zależności od poziomu zarządzania jest najczęściej opisywany w podręcznikach rachunkowości zarządczej. Na poziomie strategicznym dominują dwie metody: balanced scorecard oraz EVA. Ich przydatność dla małych przedsiębiorstw jest mało przyswajalna ze względu na złożoność koncepcyjną. Jednak zastosowanie lepszych narzędzi wizualizacji może poszerzyć krąg przedsiębiorców zainteresowanych tymi metodami. Badania będą więc obejmować sposoby wizualizacji tych zagadnień.
    W narzędziach controllingu operacyjnego powstały klasyfikacje oparte na typologii kosztów oraz sposobach postulowania zdarzeń gospodarczych. Z pewnością rozwinięcia podczas badań wymaga rachunek kosztów zmiennych w formach rachunku kosztów budżetowanych i standardowych. Sposoby odpowiedniej prezentacji graficznej złożonych zagadnień ekonomicznych będą wchodziły w zakres badań. W pracy pod redakcją prof. Marii Sierpińskiej „Controlling funkcyjny w przedsiębiorstwie" (Oficyna Ekonomiczna, 2004) opisano 10 obszarów funkcjonalnych. Zakres badań będzie obejmował zdiagnozowanie możliwości wizualizacji metod controllingu funkcjonalnego w MSP i JAP przy zastosowaniu nowoczesnych narzędzi prezentacji graficznej.
  3. Formatowanie danych wejściowych wzorów controllingowych
    W podejściu systemowym niezbędne jest zaprojektowanie schematu danych wejściowych
    i wyjściowych. W praktyce systemy przetwarzania informacji porządkują dane w formie planu kont księgowych lub atrybutów baz danych. Zdaniem badawczym będzie więc zaproponowanie optymalizowanego pod względem wzorców controllingowych planu kont księgowych dla ewidencjonowania zdarzeń gospodarczych w systemach Finansowo-Księgowych oraz przygotowanie modelu relacyjnej bazy danych dla wybranych wzorców controllingowych w aplikacjach typu Business Intelligence.
  4. Badanie zastosowania funkcji regresji do modelowania kosztów
     Jedną z podstawowych trudności w budowaniu modeli controllingowych jest nieznany charakter zmian kosztów. Stosowanie zbyt złożonych metod odbiera menedżerom
    i przedsiębiorcom intuicję decyzyjną. Dobór metody modelowania zmian kosztów za pomocą analizy regresji liniowej wydaje się być rozsądnym kompromisem między poszukiwaniem najdokładniejszych przybliżeń przebiegu zmian kosztów a możliwościami wyobrażenia sobie przebiegu zmian za pomocą prostej linii trendu generowanej przez narzędzia regresji liniowej. Zakres badań będzie obejmował analizę rzeczywistych danych wybranych przedsiębiorstw dla znalezienia najlepszych sposobów modelowania kosztów w jednostkach gospodarczych.
  5. Klasyfikacja modeli i wzorców controllingowych 
    W literaturze spotykanych jest wiele układów klasyfikacji zagadnień controllingowych. Tradycyjne klasyfikacje bazują na typologii kosztów (bezpośrednie/pośrednie, stałe/zmienne), poziomie zarządzania (strategiczny, operacyjny) czy stosowany rodzaj kosztów postulowanych (planowane, standardowe). W badaniach zastosowane będzie także kryterium percepcji rozwiązań controllingowych przez menedżerów i przedsiębiorców. W szczególności przejrzyste muszą być modele matematyczne, aby intuicja decydentów była zgodna z racjonalnymi podstawami analitycznymi.
  6. Opracowanie metod tworzenia biblioteki modeli i wzorców controllingowych 
    Najbardziej przejrzysta do prezentacji jest struktura drzewa wiedzy. Jednak złożoność ujęć zagadnień controllingowych sugeruje, że mogą to być obiekty tablicowe lub nawet wielowymiarowe. Opracowanie metod tworzenia biblioteki i sposobów jej wizualizacji będzie w przyszłości impulsem do zbudowania takiej bazy wiedzy na temat controllingu przydatnej dla przedsiębiorców i menadżerów.
  7. Zastosowanie języka XBRL do formatowania danych wyjściowych wzorców controllingowych 
    Opracowane wzorce controllingowe powinny mieć format umożliwiający globalną komunikację przy wykorzystaniu istniejących technik informacyjnych. Wydaje się, że ostatni duży projekt amerykańskiej Komisji Papierów i Giełd o wartości 54 milionów dolarów, którego celem jest przyśpieszenie wdrożenia systemu XBRL (Extensible Business Reporting Language) wyznacza nowe standardy w zakresie prezentowania informacji finansowej i biznesowej. Język XBRL jest wspierany także przez polskie instytucje finansowe (NBP i Giełdę Papierów Wartościowych SA). Zadaniem badawczym będzie więc zaproponowanie formatowania raportów controllingowych zgodnych z taksonomiami języka XBRL.

W zakresie badań przedkonkurencyjnych planowane były następujące zadania:

  1. Opracowanie prototypu panelu nawigacyjnego 
    Wyselekcjonowanie narzędzi prezentacji graficznej oraz sklasyfikowanie modeli
    i wzorów controllingowych pozwoli na  opracowanie sposobów wizualizacji zagadnień controllingowych. Zgromadzenie wiedzy na temat percepcji modeli controllingowych umożliwi zaprojektowanie panelu nawigacyjnego do zarządzania małym lub średnim przedsiębiorstwem albo wybraną jednostką administracji publicznej. Zakres badań przedkonkurencyjnych będzie więc obejmował wyselekcjonowanie odpowiedniego narzędzia informatycznego, wybór wskaźników nawigacyjnych
  2. Pilotażowe badanie prototypu panelu nawigacyjnego w MSP lub JAP 
    Podczas badań pilotażowych zebrane zostaną opinie co do merytorycznej przydatności panelu nawigacyjnego  w praktyce zarządzania organizacją gospodarczą i jednostką administracji publicznej.

Opis zadań wdrożeniowo - inwestycyjnych przedstawionych w harmonogramie projektu.
Po przeprowadzeniu badań powstała biblioteka użytecznych dla sektora MSP i jednostek administracji publicznej modeli controllingowych. Na etapie badań przedkonkurencyjnych pilotażowo przetestowano  jedno z kilkunastu referencyjnych rozwiązań controllingowych. Wzorce controllingowe opisują sposób przepływu przetwarzania informacji gospodarczej. Wdrożenie będzie typowe dla projektów informatycznych i będzie polegało na przygotowaniu specyfikacji wymagań oraz zaprojektowaniu i wykonaniu interfejsów importu danych z popularnych aplikacji finansowo-księgowych takich jak „Symfonia” oraz „Insert”. Ze względu na konieczność zapewnienia szerokiego kręgu odbiorców  programowanie  opiera się na pakiecie Microsoft Office, a w szczególności na arkuszu kalkulacyjnym Excel oraz programie graficznym Visio 2007. Planowane były następujące zadania wdrożeniowe:

  1. Opracowanie specyfikacji wymagań oraz interfejsów komunikacyjnych
    Opracowanie produktu informatycznego wymaga przygotowania specyfikacji wymagań pod zbiorowego klienta. Wdrożenie będzie więc polegało na zdiagnozowaniu rynku pod kątem potrzeb klientów oraz zdefiniowaniu ich wymagań. Jednocześnie opracowane będą interfejsy do najczęściej występujących programów finansowo-księgowych.
  2. Programowanie  komercyjnej aplikacji informatycznej  
    Zespół informatyków napisze program wykorzystując właściwe narzędzia informatyczne.
  3. Testowanie komercyjnej aplikacji informatycznej 
    Aplikacja informatyczna wizualizująca zagadnienia controllingowe zostanie przetestowana
    w wybranym przedsiębiorstwie lub jednostce administracji publicznej.