Case study
W wyniku prac badawczych opracowno model analizy szans i zagrożeń.
Opis zastosowanych skrótów:
Rakieta: T - tradycyjna P - profilowana ; K - Kraj E - Eksport ;
c - cena jednostkowa:
c-TK - rakieta tradycyjna na kraj [w PLN], c-PK - rakieta profilowana na kraj [w PLN], c-TE - rakieta tradycyjna na eksport [w EUR], c-PE - rakieta profilowana na eksport [w EUR];
kz - koszty zmienne jednostkowe ;
m - marża ;
kurs - kursy euro
Model w formie kalkulatora zagrożeń i szans umożliwia sterownie za pomocą zmiennych ujętych w obszarze sterowania ( aktywne potencjometry ).
Najważniejsze z nich to :
o Rotacja zapasu ( w dniach)
o Rotacja należności (w dniach)
o Rotacja zobowiązań handlowych ( w dniach)
o Koszty stałe
o Produkcja ( w ujęciu ilościowym)
o Struktura produkcji
Można także sterować ceną jednostkową produktu i jednostkowymi kosztami zmiennymi , jak również kursem waluty jako, że przedsiębiorstwo prowadzi także sprzedaż na eksport.
Panel ten przestawia w formie graficznej – 5 najbardziej znanych modeli matematycznych umożliwiających ocenę ryzyka upadłości firmy [1]:
o Model Hołdy – wartość graniczna dla tego modelu to:
- 0,3 dla dużych przedsiębiorstw
- 0,1 dla małych przedsiębiorstw
Funkcja liniowa Z = 0,605 + 0,681 x PWP - 0,0196 x SZ + 0,00969 x ZM + 0,000672 x WOZ + 0,157 x RM
gdzie:
- PWP = majątek obrotowy / zobowiązania krótkoterminowe
- SZ = kapitał obcy / (pasywa ogółem x 100)
- ZM = zysk netto / ( średnia wartość aktywów ogółem x 100 )
- WOZ = średnia wartość zobowiązań bieżących / (koszt wytworzenia sprzedanych produktów, towarów i metariałów x 360)
- RM = przychody ogółem / średnia wartość aktywów ogółem
o Model Gajdka Stos – wartość graniczna dla tego modelu to:
- 0,45 - poniżej tej wartości mamy do czynienia z bankructwem firmy
Funkcja liniowa Z = 0,7732059 - 0,0856425 x X1 + 0,0007747 x X2 + 0,9220985 x X3 + 0,65335995 x X4 - 0,594687 x X5
gdzie :
- X1 = przychody ze sprzedaży netto / aktywa ogółem (średnia wartość w roku)
- X2 = (zobowiazania krótkoterminowe ( średnia wartość w roku ) x 360) / koszt wytworzenia produkcji sprzedanej
- X3 = zysk netto / aktywa ogóem (średnia wartość w roku)
- X4 = zysk brutto / przychody ze sprzedaży netto
- X5 = zobowiązania ogółem / aktywa ogółem
o Model ‘Poznański’ – wartość graniczna dla tego modelu to:
- 0 - poniżej tej wartości mamy do czynienia z kandydatami do bankructwa firmy
Funkcja liniowa FD = 3,562 x W7 + 1,588 x W16 + 4,288 x W5 + 6,719 x W13 - 2,368
gdzie :
- W7 = wynik finansowy netto / majątek całkowity
- W16 = (majątek obrotowy - zapasy) / zobowiązania krótkoterminowe
- W5 = kapitał stały / majątek całkowity
- W13 = wynik finansowy ze sprzedaży / przychody ze sprzedaży
o Model Altmana C - wartość graniczna dla tego modelu to:
- 1 - poniżej tej wartości występuje zagrożenie bankructwa firmy
Funkcja liniowa Z = 6,56 x X1 + 3,25 x X2 + 6,72 x X3 = 1,05 x X4
gdzie:
- X1 = (majątek obrotowy - zobowiązania krótkoterminowe) / aktywa ogółem
- X2 = zysk zatrzymany / aktywa ogółem
- X3 = EBIT / aktywa ogółem
- X4 = kapitał własny / zobowiązania ogółem
o Model Wilcoxa – wartość likwidacyjna firmy.
Wartość likwidacyjna firmy = gotówka + papiery wartościowe + 70% x wartości księgowej zapasów, należności, zaliczek +
+ 50% x wartości księgowej innych aktywów - zobowiązania krótkoterminowe - zobowiązania długoterminowe
Trafność zaprezentowanych w tym panelu modeli wynosi powyżej 90%. Tym samym menedżerowie dostają mocne narzędzie mogące w porę zasygnalizować grożące firmie bankructwo.
[1] - Jacek Płocharz - Jak przewidzieć bankructwo przedsiębiorstwa. Controlling i Rachunkowość Zarządcza nr 11, 1 - 30 listopad 2007
Projekt współfinansowany przez Unię Europejską z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego